Inschrijven

Door deze site te bezoeken accepteert u het gebruik van cookies.

Deze melding niet meer tonen

Je hebt vrienden waarmee je voetbalt, in de kroeg zit of uit eten gaat. Tjerk is 'maatje' van Delano, maar noemt hem liever zijn vriend. Maar met iemand die doof, blind en verstandelijk gehandicapt is ga je niet voetballen. Wat wel? Communiceren met handgebaren en op die manier stapje voor stapje dichter tot elkaar komen.  

Tjerk hoort en ziet als de beste, Delano is doof en blind. Niet de allerbeste basis voor een vriendschap, of juist wel? 'Delano is een grote inspiratiebron voor me in mijn huidige werk.' Bij Reliëf ontwikkelt, inspireert en verbindt Tjerk een netwerk van mensen die zich bezig houden met de inclusie van mensen met een verstandelijke beperking in de samenleving. 'De wereld van Delano eindigt aan het eind van zijn vingertoppen. De grote uitdaging is dus ook: hoe maak je contact met elkaar en hoe communiceer je als je oren, ogen en mond niet meewerken?'

Onderzoeker én object van het onderzoek
Dit werd het onderwerp voor zijn onderzoek tijdens zijn werk als woonbegeleider bij zijn voormalig werkgever Bartiméus. Daar kwam hij in 2008 in contact met Delano, die als gevolg van het Congenitaal Rubella Syndroom doof en blind geboren is en ernstig verstandelijk beperkt. 'Ik was zowel onderzoeker als object van het onderzoek. Wij hadden vijftien handgebaren voor onder andere opstaan, douchen, eten, drinken, slapen, maar ik wilde meer delen. Écht kennismaken, dat was mijn drijfveer.'  

Iemand koffie?

Delano schuift graag met stoelen dus bouwde Tjerk een schaalmodel van zijn leefruimte, inclusief stoel, echte ramen en hetzelfde behang. Er is veel tijd en aandacht in gaan zitten. 'Delano vond het ongeveer één seconde interessant en maakte toen het gebaar: koffie? Eerst baalde ik want daar ging mijn onderzoek, maar eigenlijk was het heel mooi. Hij liet zien wat hij ervan vond en bood een alternatief: koffie. Vanaf dat moment besloot ik Delano te volgen. Zo ontstond vertrouwen.'  

Wil je mijn vriend worden?
Delano's dag is heel ritmisch ingevuld. 'Alles wordt zo voorspelbaar mogelijk gehouden, maar Delano verraste mij door tijdens het vaste koffiemoment het gebaar 'slapen' te maken. Veel te vroeg, maar ik had geleerd hem te volgen. Hij ging alleen niet richting slaapkamer, maar richting buitendeur. Hij gaf aan weg te willen, met mij. Een bijzondere ervaring want dat deed hij nooit. Ik heb dat opgevat als de vraag: wil je mijn vriend worden? Dit was nooit gebeurd als ik hem niet had gevolgd.'  

Tijd, rust en aandacht
'Delano neemt de tijd. Daar geniet en leer ik van. Tenslotte draait mijn wereld veel sneller dan die van hem. Als hij wakker wordt zit ik naast hem en dan zijn we minutenlang aandachtig stil. Ik heb altijd hetzelfde luchtje op om herkenbaar voor hem te zijn. We zien elkaar eens in de maand, dan gaan we een stukje rijden. Ik ben vrijwilliger bij Bartiméus, maar noem mezelf geen 'maatje', al realiseer ik me dat onze relatie ongelijk is. Zijn vriendschap geeft mij tijd, rust en aandacht.' 

Echte Matties
Op 8 juli stond Tjerk op de Parade met de voorstelling Echte Matties: een levensechte, ontnuchterende voorstelling, gebaseerd op waargebeurde verhalen van twee Hagenaars en hun maatjes. De voorstelling was een initiatief van Den Haag Doet in samenwerking met Het Nationale Theater. Kijk voor meer info op denhaagdoet.nl/parade